Column 2013 'Systeemfout'

logo
Zoeken

Column 2013 'Systeemfout'

Harrie Hoek, hoofd van Bureau Eemsdelta\EZ, schrijft regelmatig columns voor het magazine Eemsdelta Kringen. Hieronder vindt u zijn column met de titel 'Systeemfout' uit 2013.

Systeemfout

Op de Nederlandse arbeidsmarkt is er sprake van een vreemde tegenstelling. De jeugdwerkloosheid groeit naar onaanvaardbare hoogte en daarentegen is de instroom in technische opleidingen veel te laag om aan de toekomstige vraag naar technici te kunnen voldoen. Voor de Eemsdelta niks nieuws onder de zon: dit probleem kennen we helaas al vele jaren.

In onze regio proberen we via het Seaports Xperience Center daar van alles aan te doen. Dat is zelfs tot in Den Haag doorgedrongen; het Techniekpact noemt het SXC als één van de drie landelijke voorbeeldprojecten! Toch leeft er het idee dat we alleen met voorlichting en promotie er niet komen. Karel Groen van de Eems Dollard Regio gooide dit voorjaar de knuppel in het hoenderhok. Waarom zijn de Duitsers zo succesvol met hun maakbedrijven en waarom is de jeugdwerkloosheid in Duitsland zoveel lager dan hier?

Een cruciale factor vormt de hoogte van de loonkosten; dat is een kernprobleem in de Nederlandse economie. En dan praat ik niet over dat deel wat u maandelijks op uw rekening bijgeschreven krijgt. Het gaat om de bruto loonkosten inclusief werkgeverslasten. Ruim tien jaar geleden waren wij in Nederland goedkoper uit dan veel andere landen. Onze Duitse buren vlogen toen de bocht uit. Ik weet nog goed dat in de grensstreek de Duitse bedrijven en masse de deuren sloten met veel leegstaande bedrijfspanden tot gevolg. Vanaf 2004 heeft daarom de Duitse regering een strak geleide loon- en begrotingspolitiek gevolgd. In Nederland groeiden de geleasede bomen tot in de hemel en was blijkbaar veel ruimte voor een stevige groei in de bruto kosten. Daar plukken we vandaag de wrange vruchten van. In plaats van 10%  concurrentievoordeel hebben we nu de omgekeerde situatie en hebben onze bedrijven het nakijken.

Een andere belangrijke factor ligt bij de beroepsopleidingen in Duitsland. De duale leerweg (een combinatie van werken en leren) geldt zowel in Duitsland als in Nederland als de beste leerweg voor MBO-ers om een geschoolde vakkracht te worden. Wanneer je een aantal jaren verbonden bent aan een bedrijf is de kans groot dat je daarna door kunt lopen in een regulier dienstverband. Dat ligt bij "gewone" stagiaires veel lastiger. Na een stage ga je terug naar school en verdwijn je weer uit het zicht van de werkgever.

Wanneer we een vergelijking maken tussen onze landen kunnen we constateren dat het duale opleidingssysteem in Duitsland veel beter georganiseerd is dan in Nederland. Mede hierdoor ligt de jeugdwerkloosheid in Duitsland veel lager. Opvallend zijn hierbij de veel hogere kosten die een Nederlandse werkgever moet maken voor de leerling in de duale opleiding. Door de wettelijke minimumloonverplichtingen is het een bijna onbetaalbaar systeem geworden. Leerlingen, zeker in de procesindustrie, leveren geen of maar een beperkte bijdrage aan de productie.

Als we kijken naar onze Duitse buren, dan krijgen de BBL-leerlingen daar geen minimumloon uitbetaald, maar tot € 400 een onbelaste stagevergoeding. Wanneer er een hogere vergoeding wordt betaald is dat extra deel wel belast. De hoogte wordt per sector door werkgevers en werknemers vastgesteld. De kosten voor de Duitse werkgever liggen in ieder geval gemiddeld op een veel lager niveau dan onze minimumloonverplichtingen.

Eigenlijk is er bij ons sprake van een systeemfout. Je gaat de beste beroepsopleiding zo duur maken dat het voor onze erkende leerbedrijven onaantrekkelijk wordt om leerlingen aan te nemen. De vergelijking met andere leerlingen en studenten die forse kosten moeten maken om hun opleiding te kunnen bekostigen roept daarbij de nodige vraagtekens op.

Daarom hebben wij eind mei tijdens het bezoek van minister Asscher aan de Eemshaven dit probleem aan hem voorgelegd. De oplossing is even simpel als helder en kost ook de overheid nog geen cent! Betaal net als in Duitsland voor nieuwe BBL-leerlingen niet meer dan een stagevergoeding afhankelijk van leeftijd en leerjaar. De minister moest er even over nadenken met een verwijzing naar de cao-verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers. Hij heeft onlangs aan ons gemeld dat wij mogelijk in de Eemsdelta in aanmerking gaan komen voor een experiment op dit onderwerp: een proefproject voor nieuw instromende BBL-leerlingen met een leer-stageovereenkomst i.p.v. een leer-arbeidsovereenkomst. Gezien het brede belang van opleiding en instroom van vakmensen willen we dat bij onze erkende leerbedrijven in alle branches gaan inzetten.

Als u dit leest hoop ik dat we de toestemming binnen hebben. Het belang van onze jeugd vraagt erom !!

 

Meld u aan voor onze nieuwsbrief.

Bel voor een afspraak met Eemsdelta\EZ:

0596 - 63 91 18

Snel naar

Delfzijl
Appingedam
Loppersum

Privacyverklaring