Column 2014 'Werk aan de MBO-winkel'

logo
Zoeken

Column 2014 'Werk aan de MBO-winkel'

Harrie Hoek, hoofd van Bureau Eemsdelta\EZ, schrijft regelmatig columns voor het magazine Eemsdelta Kringen. Hieronder vindt u zijn column met de titel 'Werk aan de MBO-winkel' uit 2014.

Werk aan de MBO-winkel

Het hoge woord moest er eens uit. Jouke van Dijk mocht het vertellen op alle landelijke media. Een hele sombere boodschap van onze Groningse economieprofeet. Voor leerlingen met een MBO-opleiding of lager is in Nederland geen plaats meer. Alle MBO-werk is aan het verdwijnen door de automatisering in veel branches. Zelfs in de zorg kunnen ze door de bezuinigingen geen mens meer gebruiken.

Dat is wel even schrikken voor de ouders. Zij maken zich terecht ernstig zorgen over de toekomst van hun kinderen, die niet allemaal als bollebozen ter wereld zijn gekomen. Een groot deel zal het met de handen moeten gaan verdienen.

Bij een oppervlakkige beschouwing geven de feiten onze economieprofessor helemaal gelijk. De automatisering zet in veel branches nog steeds fors door, de werkloosheid is de laatste twee jaar sterk gestegen1) en de vraag naar BBL-leerlingen in onze beste MBO-leerweg is voor een groot deel weggevallen.

Toch knaagt er iets. Ligt hier niet iets van een fundamentele wet van de economie aan ten grondslag? Het simpele gegeven dat als je iets te duur maakt de vraag vanzelf opdroogt? Want raar is dat: vlak bij ons over de grens gaan de MBO-ers via het in Duitsland wel goed functionerende duale stelsel nog steeds voor 80 % rechtstreeks het bedrijfsleven in. Met een baanzekerheid in de florerende familiebedrijven van Duitsland waar we alleen maar jaloers op kunnen zijn.

Afgelopen weken heb ik hier weer vaak met ondernemers over gesproken en iedereen verzucht hetzelfde. "Ik wil ze wel graag in opleiding hebben, maar ik kan de huidige bruto-loonkosten met geen mogelijkheid terugverdienen. Ook niet als ik daar subsidie voor krijg waar ik als ondernemer ook nog de handen en kop vol aan heb om het uitbetaald te krijgen."

Dus de remedie is eigenlijk heel simpel. Ook bij eerdere gelegenheden heb ik daar al op aangedrongen. Zorg voor verlaging van de bruto loonkosten, te beginnen bij de jongeren in de duale opleiding. Weg met de minimumloonverplichting voor deze groep en regel net als in Duitsland een prima stagevergoeding zonder dure bruto opslagkosten.

Door de werkgelegenheidsproblematiek hebben we in de Eemsdelta de afgelopen maanden op verzoek van enthousiaste burgers en bedrijven diverse haalbaarheidsonderzoeken in gang gezet. Achterliggende doelstelling is om de maakindustrie meer voet aan de grond te laten krijgen. Met verschillende initiatiefnemers zijn we in gesprek over bedrijven met veel potentieel werk voor MBO-ers en mensen uit de (nog) moeilijker doelgroepen. Als puntje bij paaltje komt, valt de vergelijking met het buitenland in ons nadeel uit. Het verhaal is steeds hetzelfde: de bruto loonkosten en de hoge energieprijzen doet initiatiefnemers afhaken en men kijkt verder in de landen waar de lonen en energieprijzen wel op een concurrerend niveau liggen.

Nu is het zo dat je het onmogelijk kunt winnen van echte lage lonen landen. Maar in de wat geavanceerdere sectoren waar automatisering en innovatie een belangrijke rol speelt, wil men toch wel graag in West-Europa zitten, want wij hebben naast lager gekwalificeerde mensen een goed aanbod aan hoog opgeleid personeel. Dat betekent dat men niet per se voor een dubbeltje op de eerste rang hoeft te zitten. Dit punt speelt niet alleen voor nieuwe acquisities, maar natuurlijk ook voor onze zittende bedrijven die op de Europese en wereldmarkt toenemende concurrentie ervaren.

In de Ontwikkelingsvisie Eemsdelta 2030 hebben we de belangrijkste kansrijke bedrijfssectoren voor onze regio op een rij gezet. Het gaat dan om de bekende reeks bedrijven in de energie, dataverwerking, chemie, recycling, agribusiness en de havenlogistiek. Met uitzondering van de agribusiness geen sectoren die direct uitblinken in het aanbieden van werkgelegenheid voor grote aantallen MBO-geschoolde en ongeschoolde krachten. Maar wel bedrijven die wij iets te bieden hebben door onze gunstige vestigingsvoorwaarden voor deze specifieke sectoren. Als we kijken naar onze positieve vestigingsvoorwaarden is er nog geen enkele aanleiding om daar anders in te gaan acteren. Hier liggen voor ons de kansen. En bedrijven in deze sectoren hebben veel toeleveranciers nodig. Als we over het stimuleren van de werkgelegenheid praten moeten we het daar vooral in gaan zoeken. Maar dat kan alleen als we zorgen voor een kwalitatief goed aanbod van technisch opgeleide MBO-ers. Misschien toch nog een hele geruststelling voor hun ouders!

Noot 1) cijfer voor de Eemsdelta over juni 2014: 13,5 %, vergelijk Nederland 10 %. Groningen 13 %)

Meld u aan voor onze nieuwsbrief.

Bel voor een afspraak met Eemsdelta\EZ:

0596 - 63 91 18

Snel naar

Delfzijl
Appingedam
Loppersum

Privacyverklaring