Roeken

Op een aantal plaatsen in de gemeente veroorzaken roeken (kraaiachtige vogels) overlast. Vooral de grote kolonies met roeken maken veel geluid. Ook hun uitwerpselen en takafval kunnen zorgen voor overlast. De gemeente mag niet zomaar roeken verjagen. De roek is namelijk een beschermde diersoort. Om de roeken te mogen verjagen is toestemming van de provincie Groningen nodig.

Toestemming nodig van provincie

De roek is een beschermde diersoort in Nederland omdat de aantallen al jaren teruglopen. Dit betekent dat de roek beschermd is onder de Wet natuurbescherming. Provincies zijn het bevoegd gezag voor de Wet natuurbescherming. De provincie beslist over wat wel en niet kan. Met een ontheffing geeft de provincie toestemming om een bepaalde verbodsbepaling uit de Wet natuurbescherming te mogen breken onder bepaalde voorwaarden. Met het roekenbeheerplan wordt gekeken of de gemeente aan de voorwaarden van de provincie voldoet. Het roekenbeheerplan moet goedgekeurd worden om toestemming (ontheffing) te krijgen. De gemeente moet zich aan het plan houden. 

Over roeken

Wat is een roek?

De roek (Corvus frugilegus) is een kraaiensoort die vooral in het noorden van Nederland voorkomt. Het is de enige kraaiachtige die in kolonies broedt. Het dier kan ongeveer 46 cm lang worden en heeft een verenkleed met een paarse glans. De volwassen vogel is vooral te herkennen aan de lichte snavelbasis zonder veren. Roeken maken krassende geluiden.

Afbeelding van een roek

Roek

Over roeken

De overlast wordt op verschillende plekken in de gemeente Eemsdelta ervaren. Er is niet één definitieve lijst met overlastlocaties. Dit komt omdat er zo nu en dan locaties bij komen. Er is in ieder geval in Appingedam, Delfzijl, Loppersum en Middelstum sprake van overlast. We maken onderscheid tussen drie soorten locaties:  

  • Overlastlocatie: een plek waar roeken actief zijn (nesten bouwen) en daar overlast veroorzaken.
  • Beheerlocatie: een plek waar we de roeken naar toe willen verjagen. Op deze plek kunnen de roeken in alle rust leven. Het is de bedoeling dat de roeken zich hier permanent gaan vestigen.
  • Tijdelijke beheerlocatie: een plek waar we de roeken tijdelijk naar toe willen verjagen. De roeken zullen een aantal broedseizoenen op deze plek blijven.

Wanneer er overmatige overlast is door roeken in een gemeente kan de gemeente ervoor kiezen om er iets aan te doen namelijk: bij de provincie een ontheffing aanvragen met een roekenbeheerplan (‘verhuisplan’ voor de roeken). Om hiervoor in aanmerking te komen moet de overlast wel van een zodanige aard en omvang zijn dat er een zwaarwegend belang in het geding komt. Wanneer er een roekennest boven jouw parkeerplaats zit waardoor de auto ondergepoept wordt is dit geen zwaarwegend belang. Wanneer er een grote kolonie vlak op de gevels van huizen zit waardoor de nachtrust ernstig verstoord wordt dan is dit wel een zwaarwegend belang.

Een roekenbeheerplan (ook wel 'verhuisplan' voor roeken genoemd) is een plan waarin staat beschreven wat de situatie is met betrekking tot roeken in een gemeente. Er is in beeld gebracht waar roeken zitten binnen de gemeente en waar sprake is van overlast. Ook staan in dit plan mogelijke locaties waar de roeken naartoe kunnen, deze locaties heten beheerlocaties en ze moeten aan voorwaarden voldoen:

  • De afstand tussen de huidige overlastlocatie en de beheerlocatie bedraagt bij voorkeur niet meer dan 1000 meter.
  • Er is voldoende afstand tussen nestlocaties en woningen.
  • De locatie voldoet aan de eisen die roeken stellen voor nestlocaties:
    • Groep bomen, groot genoeg voor een groeiende kolonie
    • Bij voorkeur bomen tussen de 6 en 8 meter hoog
    • Bij voorkeur zomereiken of essen
    • Halfopen landschap
  • Bij voorkeur is de beheerlocatie al een broedlocatie of is dat het in het verleden geweest.
  • De beheerlocatie is duurzaam, het kan de groeiende kolonie de komende jaren huizen.
  • Bij voorkeur is de locatie in het bezit van de gemeente.

Met alle belangrijke locaties in beeld kan een plan gemaakt worden om de roeken te verhuizen van de overlastlocaties naar de beheerlocaties. Dit plan duurt nooit korter dan 4 jaar omdat roeken zich moeilijk laten sturen. Er wordt ook beschreven hoe de roeken verhuisd worden: wie gaan de roeken verjagen van de overlastlocaties, wat voor middelen worden er gebruikt, hoe worden de roeken gelokt naar de beheerlocaties, zijn er tijdelijke beheerlocaties nodig? De provincie Groningen wordt jaarlijks op de hoogte gehouden van de situatie, de roeken worden gedurende het hele plan in de gaten gehouden.

Roeken verjagen is het wegjagen van roeken van een overlastlocatie naar een beheerlocatie. De roek verjagen is een lastige klus omdat ze zich niet makkelijk laten sturen. Daarom wordt vaak een combinatie van acties voorgesteld om de kans van slagen te verhogen. Het kan gaan om de volgende maatregelen:

  • Beheer- en overlastlocaties (on)klaarmaken door te snoeien
  • Nesten verplaatsen
  • Vogels laten schrikken door:
    • knipperen met zaklampen
    • reflecterende oppervlakken ophangen in de bomen
    • inzet van natuurlijke vijanden (grote roofvogels)
    • harde geluiden: vogel verjaag pistool, alarmpistool, pannendeksels, etc.

Om het voortbestaan van de roekenkolonie veilig te stellen, zitten er voorwaarden aan het verjagen. Wanneer er een broedende roek wordt aangetroffen moeten alle verjaagmaatregelen in een straal van 100 meter rond het nest direct stoppen. Binnen een straal van 500 meter mogen dan alleen nog visuele verjaag maatregelen uitgevoerd worden.

Het kan zijn dat je het niet eens bent met het plan. De gemeente wil graag het gesprek aangaan

om onduidelijkheden weg te nemen. Als je na het gesprek nog steeds niet eens bent met het plan dan kun je, als je belanghebbende bent, bezwaar maken bij de provincie. De termijn om bezwaar te maken gaat lopen na bekendmaking van het besluit over de ontheffingsaanvraag en duurt 6 weken. Dat zal dit najaar zijn; naar verwachting tussen eind oktober 2021 en begin januari 2022. De provincie stelt het op prijs dat je, voordat je bezwaar maakt, contact met hen opneemt. Je kunt de provincie hiervoor benaderen via www.provinciegroningen.nl/bezwaarmaken. Als je naast bezwaar ook het besluit wilt opschorten (alle acties stopzetten) kun je een voorlopige voorziening aanvragen. Meer informatie hierover staat op www.rechtspraak.nl.

Ook als de ontheffing al is verleend kun je een gesprek aanvragen bij de gemeente. We kijken of de vragen beantwoord kunnen worden en of er eventueel iets gedaan kan worden aan jouw zorgen. Als de ontheffing al verleend is, zal er niet zomaar worden afgeweken van het roekenbeheerplan.

De eerste stap is een melding maken bij de gemeente. Met meldingen van overlast kan de gemeente onderbouwen dat er een ontheffing nodig is om de roeken te verjagen naar beheerlocaties. 

Nee, dat mag niet zomaar. Er is het verbod op opzettelijk vernielen, beschadigen of wegnemen van nesten, rustplaatsen of eieren. Dit maakt dat je de roeken niet zomaar weg mag jagen zonder ontheffing. Als je dit wel doet ben je strafbaar, je kan een boete krijgen en een strafblad omdat je de Wet natuurbescherming hebt overtreden.

Ja dat kan, heel graag zelfs. Je kunt bij de gemeente aangeven dat je wilt helpen met verjagen en dan wordt je op de lijst gezet. Als het zover is nemen we contact met je op over hoe het verjagen werkt en wat er van je verwacht wordt.

Heb je vragen?

Bel of mail ons, dan helpen we je graag verder. De gegevens staan onder deze pagina.